//Na ile psychologia dostarcza prawdziwej wiedzy o ludziach?

Na ile psychologia dostarcza prawdziwej wiedzy o ludziach?

Zapraszamy na wystąpienie Łukasza Budzicza o tym, na ile psychologia dostarcza prawdziwej wiedzy o ludziach.

Wykład został nagrany podczas bezpłatnego cyklu warsztatów i wykładów „Daj się porwać nauce!”. Cykl ten towarzyszył Europejskiemu Kongresowi Sceptyków (ESC’17) we Wrocławiu, którego współorganizatorem był Klub Sceptyków Polskich.

W 2011 roku naukowcy zdemaskowali oszustwa w wynikach badań i publikacjach autorstwa psychologa Diederika Stapela. Od tego czasu w psychologii toczy się intensywna dyskusja, czy dane uzyskiwane w badaniach empirycznych są rzetelne, trafne i czy prowadzą do kumulatywnego wzrostu wiedzy. Systematycznie analizowałem typowe praktyki badawcze w psychologii społecznej. Ogólne wnioski są negatywne, tj. niezwykle rzadko pojawiają się replikacje dokładne (czyli powtórzenia eksperymentów), najczęściej używa się miar samoopisowych (czyli kwestionariuszy, a nie badań zachowania), a osobami badanymi są zwykle studenci z krajów zachodnich (a nie osoby w różnym wieku, o różnym wykształceniu, reprezentanci wielu kultur i zawodów). Zaniepokoiło mnie też to, że niezwykle trudno jest mówić o systematycznych programach badawczych w psychologii społecznej. Dodatkowo nie próbuje się wyjaśniać różnic między wynikami badań. Jako pozytywny aspekt nauki oceniam, że często stosuje się pomysłowe i realistyczne metody manipulacji eksperymentalnej. Ogólnie jednak, wątpię, czy przy współczesnych metodach badawczych, możemy osiągnąć w nauce dużo więcej niż zbiór luźno powiązanych (i mało pewnych) odkryć empirycznych.