Detektor AI w szkole a RODO i umowa powierzenia danych

Dyrektor, który chce kupić detektor AI dla nauczycieli, szybko trafia na pytanie, które wstrzymuje zakup: co z danymi uczniów. Praca z imieniem, nazwiskiem i klasą jest daną osobową, a wgranie jej do zewnętrznego narzędzia to powierzenie przetwarzania. Dlatego przed zamówieniem potrzebujesz trzech rzeczy: umowy powierzenia danych podpisanej z dostawcą, jasnej informacji, ile czasu pliki leżą na serwerze, i potwierdzenia, że prace nie trafiają do bazy porównawczej. Sceptycy mają to opisane w każdym planie, a poniżej znajdziesz listę pytań, które warto zadać każdemu dostawcy.

Czy wgranie pracy ucznia do detektora to powierzenie danych

Tak, jeśli praca zawiera dane pozwalające zidentyfikować ucznia, na przykład imię i nazwisko w nagłówku, nazwę klasy albo informacje o rodzinie z wypracowania na temat własny. Szkoła pozostaje wtedy administratorem tych danych, a dostawca narzędzia działa jako podmiot przetwarzający. Relację reguluje umowa powierzenia przetwarzania danych, o której mowa w art. 28 RODO. Bez niej szkoła nie powinna wgrywać prac z danymi identyfikującymi.

Jest też druga droga, którą polecamy jako dodatkowe zabezpieczenie. Nauczyciel może wgrywać wersje bez nagłówka z danymi ucznia albo wklejać sam fragment tekstu. Detektor ocenia styl, więc usunięcie nazwiska nie zmienia wyniku. Umowa powierzenia i tak jest potrzebna, bo w treści prac pojawiają się dane, których nie usuniesz automatycznie.

Co powinna zawierać umowa powierzenia z dostawcą detektora

• Zakres i cel przetwarzania, czyli wyłącznie wykonanie analizy tekstu na zlecenie szkoły.
• Rodzaj danych i kategorie osób, których dane dotyczą (uczniowie, nauczyciele).
• Czas przechowywania plików i sposób ich usunięcia po zakończeniu umowy.
• Zasady korzystania z dalszych podmiotów przetwarzających, na przykład dostawcy hostingu.
• Środki bezpieczeństwa i zasady zgłaszania incydentów.
• Prawo szkoły do audytu lub uzyskania informacji o przetwarzaniu.

Jeśli dostawca nie ma gotowej umowy i odsyła do ogólnego regulaminu, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Szkoła publiczna musi mieć dokument, który może pokazać inspektorowi ochrony danych, a w razie kontroli także organowi nadzorczemu.

Pytania, które warto zadać przed zakupem

Poniższa lista wystarczy na jedną wiadomość do dostawcy. Odpowiedzi możesz wkleić do notatki dla inspektora ochrony danych i organu prowadzącego.

• Czy otrzymamy umowę powierzenia przetwarzania danych w cenie planu, a nie jako dopłatę?
• Jak długo przechowujecie wgrane pliki i czy możemy skrócić ten czas?
• Czy prace trafiają do bazy porównawczej albo służą do uczenia modeli?
• Gdzie są przetwarzane dane i kto jest podwykonawcą?
• Czy konta nauczycieli mają role i czy dyrekcja widzi, kto sprawdzał jakie prace?
• Czy dostaniemy fakturę VAT w złotówkach na szkołę lub organ prowadzący?

Retencja plików, czyli ile czasu praca leży na serwerze

To pytanie dyrektorzy pomijają najczęściej, a ma największe znaczenie przy kontroli. Im krótszy czas przechowywania, tym mniejsze ryzyko i prostsza argumentacja w dokumentacji. W Sceptykach tekst wklejony w demo jest usuwany po 24 godzinach. W planach płatnych archiwum trwa 30 dni w planie Start, 12 miesięcy w planie Zespół, a w planie Instytucja retencję konfiguruje się zgodnie z polityką szkoły albo organu prowadzącego.

Archiwum ma sens, bo nauczyciel wraca do wyniku po rozmowie z uczniem albo po wniosku rodzica. Jeśli szkoła chce przechowywać minimum danych, wybiera krótką retencję i zapisuje raport PDF w dokumentacji wewnętrznej, zamiast trzymać pracę w narzędziu.

Czy detektor może decydować o ocenie ucznia

Nie powinien. Wynik jest prawdopodobieństwem i nie jest dowodem autorstwa. Podstawą decyzji o ocenie lub uwadze zawsze jest rozmowa z uczniem, wcześniejsze prace i wiedza nauczyciela. Warto zapisać tę zasadę w statucie albo regulaminie oceniania, bo chroni zarówno ucznia, jak i szkołę przed zarzutem automatycznego podejmowania decyzji.

O skali błędów detektorów i o tym, jak ich używać odpowiedzialnie, piszemy w artykule czy detektory AI się mylą. Dla nauczyciela polskiego, który chce zacząć od jednego konta, przygotowaliśmy opis detektora AI dla nauczycieli polskiego.

Który plan wybrać w szkole

Start kosztuje 199 zł miesięcznie albo 99 zł miesięcznie przy płatności rocznej i jest dla jednego nauczyciela. Zespół dla pięciu osób, na przykład całego zespołu humanistów, kosztuje 499 zł miesięcznie albo 249 zł miesięcznie przy płatności rocznej i dodaje role w koncie. Instytucja obejmuje do 25 użytkowników, logowanie przez Google Workspace i Microsoft 365, konfigurowaną retencję oraz zbiorczą fakturę dla szkoły. Jeśli szkoła ma kilku nauczycieli, którzy sprawdzają prace, Zespół albo Instytucja zwykle wychodzi taniej niż pojedyncze konta.

Umowę powierzenia danych zawierasz w panelu i pobierasz jako dokument, więc nie musisz czekać na wymianę maili z dostawcą. Pełny opis zasad przetwarzania jest na stronie o bezpieczeństwie i RODO, a wszystkie ceny w cenniku detektora AI.

Jak przygotować wdrożenie w szkole

• Ustal, kto w szkole korzysta z narzędzia i kto ma dostęp do wyników.
• Poproś inspektora ochrony danych o ocenę umowy powierzenia i wpis do rejestru czynności przetwarzania.
• Dopisz do regulaminu oceniania zasadę, że wynik detektora nie jest dowodem.
• Poinformuj uczniów i rodziców, że szkoła sprawdza samodzielność prac.
• Zdecyduj, czy prace są wgrywane z nagłówkiem, czy bez danych ucznia.
• Ustaw retencję archiwum zgodnie z polityką szkoły.

Dokumenty, które wymagają podpisu dyrektora i organu prowadzącego, wygodnie obiegać w formie cyfrowej, na przykład przez podpis elektroniczny dokumentów ze ścieżką akceptacji, żeby umowa z dostawcą nie czekała tygodniami na papierowe podpisy.

Sprawdź narzędzie na zanonimizowanej próbce

Przed zakupem wklej do demo na stronie głównej fragment pracy bez danych ucznia i zobacz, jak wygląda ocena zdanie po zdaniu. Jeśli wynik jest czytelny, a dokumentacja zgodna z wymaganiami szkoły, wybierz plan na stronie detektor AI dla szkół.